वायू प्रदूषणाचे शारीरिक परिणाम:

संदर्भ

फ्रंटियर्स इन पब्लिक हेल्थ. २०२२ जुलै १४;१०:८८२५६९. doi: 10.3389/fpubh.2022.882569

वायू प्रदूषणाचे शारीरिक परिणाम:

कणरूप पदार्थ,

शरीरक्रियाविज्ञान आणि रोग

जॅक टी प्रायर १,२, लॅकलान ओ काउली १, स्टेफनी ई सिमंड्स १,*

सारांश

दहापैकी नऊ लोक अशा हवेत श्वास घेतात जी जागतिक आरोग्य संघटनेच्या प्रदूषण मर्यादेची पूर्तता करत नाही.

वायू प्रदूषकांमध्ये वायू आणि कणरूप पदार्थांचा समावेश होतो आणि ते एकत्रितपणे दरवर्षी सुमारे ८ दशलक्ष मृत्यूंसाठी जबाबदार आहेत.

कणरूप पदार्थ हे वायू प्रदूषणाचे सर्वात धोकादायक स्वरूप आहे,

जे दाहक आणि ऑक्सिडेटिव्ह ऊतींचे नुकसान करतात.

प्रभावी रोग प्रतिबंध आणि उपचारांसाठी कणरूप पदार्थांच्या शारीरिक परिणामांची सखोल माहिती असणे आवश्यक आहे.

हा आढावा कणरूप पदार्थांच्या शारीरिक प्रणालींवरील परिणामांचा सारांश देईल आणि शक्य असेल तेथे संबंधित महामारीविज्ञान आणि विषविज्ञान अभ्यासांचा संदर्भ देईल. उपलब्ध माहितीच्या विस्तृत पैलूंवर चर्चा करून,

आम्हाला आशा आहे की हा आढावा विस्तृत वाचकांना आकर्षित करेल आणि मानवी आरोग्यावर कणरूप पदार्थांच्या परिणामांबद्दल काही अंतर्दृष्टी प्रदान करेल.

कणरूप पदार्थ

कणरूप पदार्थ (PM) हे हवेत निलंबित असलेले घन संयुगे आहेत जे श्वास घेण्याइतके लहान असतात (आकृती १).

PM चे वर्गीकरण कणांच्या व्यासानुसार (μm मध्ये मोजले जाते) केले जाते; PM0.1, PM2.5 आणि PM10, तर

वातावरणातील सांद्रता सहसा μg/m3 मध्ये मोजली जाते.

काही PM नैसर्गिक उत्पत्तीचे असतात (वणवे, धूळ, समुद्राची फवारणी, एरोसोल इत्यादी), परंतु मानवनिर्मित PM (डिझेल, कोळसा आणि बायोमास ज्वलन आणि धातू शुद्धीकरण कारखान्यांमधून होणारे उत्सर्जन इत्यादी) आरोग्यासाठी सर्वात धोकादायक असतात (१३).

मानवनिर्मित PM ची वातावरणातील उच्च सांद्रता आणि विषारी व ऑक्सिडेटिव्ह रासायनिक वैशिष्ट्ये त्यांना असमान प्रमाणात धोकादायक बनवतात (१३).

PM च्या मूलद्रव्यीय आणि जटिल रासायनिक प्रजाती विविध प्रकारच्या असतात, ज्यांच्या पृष्ठभागाचा आकार, रसायनशास्त्र आणि प्रभार उत्सर्जन स्रोत आणि पर्यावरणीय परिस्थितीनुसार प्रभावित होतो. PM चे रसायनशास्त्र हवेतील इतर PM सोबतच्या प्रतिक्रियांमुळे बदलू शकते आणि ओझोनच्या ऑक्सिडेटिव्ह परिणामांमुळे व कमी वातावरणीय pH मुळे प्रभावित होऊ शकते (१४, १५).  आकृती १

PM10, PM2.5, आणि PM0.1 च्या सापेक्ष आकारांचे प्रमाणबद्ध चित्रण. संदर्भासाठी, प्रतिनिधी मॅक्रोफेज आणि मायटोकॉन्ड्रिया प्रमाणानुसार समाविष्ट केले आहेत.

संदर्भ

आकृती १

Figure 1.

.

Figure 1.

कृपया लक्षात घ्या की पुनरावलोकन लवकरच सुरू केले जाईल.