HbA1c चे निदानात्मक संभाव्यता

 

HbA1c श्रेणी

मधुमेह नसलेले रुग्ण सामान्यतः 4.0%–5.6% HbA1c श्रेणीत येतात. मधुमेहपूर्व रुग्णांमध्ये HbA1c पातळी सामान्यतः 5.7%–6.4% असते, तर 6.4% किंवा त्याहून अधिक HbA1c पातळी असलेल्या रुग्णांमध्ये मधुमेह असतो. 

12,28 मधुमेह अनेक सह-रोगांशी संबंधित असल्याने,

 मधुमेह असलेल्या व्यक्तींसाठी शिफारसींमध्ये निरोगी जीवनशैली (आहार आणि व्यायाम) आणि HbA1c पातळी 7.0% पेक्षा कमी राखणे समाविष्ट आहे. मधुमेहाशी संबंधित गुंतागुंत HbA1c च्या पातळीशी थेट प्रमाणात असतात - HbA1c पातळीत वाढ देखील अशा गुंतागुंतीचा धोका वाढवते. HbA1c चा SOC चाचणी म्हणून वापर केल्याने आरोग्यसेवा पुरवठादार आणि रुग्ण दोघांनाही काही गुंतागुंत होतात.  उदाहरणार्थ, रक्तक्षय (कमी हिमोग्लोबिन) असलेल्या रुग्णांमध्ये किंवा कमी आरबीसी आयुर्मान असलेल्या (ग्लुकोज-६-फॉस्फेट डिहायड्रोजनेजची कमतरता, सिकल-सेल रोग, इ.) रुग्णांमध्ये, HbA1c पातळी कमी होऊ शकते जी चुकीच्या "चांगल्या" परिणामाचे संकेत देते.58 व्हिटॅमिन सी, बी आणि ई सप्लिमेंट्सचा जास्त वापर आणि कोलेस्टेरॉल, यकृत आणि मूत्रपिंडाच्या आजारांची वाढलेली पातळी देखील HbA1c ची असामान्यपणे उच्च पातळी दर्शवू शकते.59,60 डायस्लिपिडेमिया, जो रक्तप्रवाहात 

फिरणाऱ्या लिपिड्स आणि चरबीचे असंतुलन आहे, हा मधुमेहाशी संबंधित आणखी एक दुर्बल करणारा आजार आहे.61,62 तथापि, टाइप २ मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी निरोगी ग्लुकोज पातळी राखणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे आणि सूक्ष्म आणि मॅक्रोव्हस्कुलर गुंतागुंत रोखण्यास मदत करू शकते.63 गर्भवती महिलांमध्ये गर्भावस्थेच्या मधुमेहाची चाचणी घेण्यासाठी देखील HbA1c चा वापर नियमितपणे केला जातो.64 इतर संशोधकांनी GDM च्या तपासणीसाठी सीरम फ्रुक्टोसामाइन आणि रक्तातील ग्लुकोजचा वापर केला आहे.36,37 या दोन्ही चाचण्या आरोग्य सेवा प्रदात्यांना हे स्थापित करण्यास अनुमती देतात की  गर्भवती महिलांना, संबंधित जोखीम तथ्यांसह, गर्भधारणेपूर्वी मधुमेह झाला होता, जो कदाचित निदान झाला नसेल. स्वीकार्य ग्लायसेमिक नियंत्रण स्थापित करण्यासाठी जर HbA1c पातळीचे बारकाईने निरीक्षण केले नाही, तर HbA1c ची उच्च पातळी विकसनशील गर्भात दीर्घ-अक्षीय हृदयरोगास कारणीभूत ठरू शकते.65,66 कमी झालेल्या HbA1c पातळी आणि मृत्युदराच्या कमी टक्केवारीमध्ये थेट संबंध आहे. HbA1c ची निरोगी 

पातळी राखल्याने मधुमेह असलेल्या व्यक्तींमध्ये हृदयरोगाचा धोका लक्षणीयरीत्या कमी होतो.67

HbA1c चे निदानात्मक संभाव्यता

एडीएने अलीकडेच उपवास प्लाझ्मा ग्लुकोज (FPG ≥7.0 mmol/L) आधारित निकषांना पर्याय म्हणून मधुमेहाचे निदान करण्यासाठी ≥6.5% कट-पॉइंटसह HbA1c ची शिफारस केली आहे

.17 HbA1c ची पातळी FPG शी जोरदारपणे संबंधित आहे (आकृती 3).18 परखाची अनुपलब्धता, त्याचे स्पष्टीकरण वगळणारे रुग्ण घटक आणि गर्भधारणेदरम्यान HbA1c चाचणी शक्य नसल्यासच मधुमेहाचे

 निदान करण्यासाठी FPG, 2-तास पोस्ट-ग्लुकोज 

लोड प्लाझ्मा ग्लुकोज आणि तोंडी ग्लुकोज सहनशीलता चाचण्यांची शिफारस केली जाते.19 HbA1c दीर्घकालीन ग्लायसेमियाचे विश्वसनीय मापन प्रदान करते आणि दीर्घकालीन मधुमेह गुंतागुंतीच्या जोखमीशी चांगले संबंधित आहे, म्हणून सध्या मधुमेहाचे निरीक्षण आणि दीर्घकालीन व्यवस्थापनासाठी निवडीची चाचणी मानली जाते. तथापि, निदानाच्या दृष्टिकोनातून HbA1c चा कट-पॉइंट अजूनही वादग्रस्त आहे. मधुमेहींमध्ये, रक्तातील ग्लुकोजची पातळी वाढते आणि ग्लुकोज एकाग्रतेवर अवलंबून असलेल्या पद्धतीने हिमोग्लोबिन रेणूशी जोडला जातो. ग्लुकोज-बद्ध (ग्लायकेटेड) हिमोग्लोबिन किंवा HbA1c एखाद्या व्यक्तीच्या रक्तातील सरासरी ग्लुकोजची पातळी प्रदान करते कारण ते हिमोग्लोबिनसह ग्लायकेटेड होते. हे लक्षात ठेवणे महत्वाचे आहे की HbA1c पातळी रक्तातील ग्लुकोजच्या पातळीच्या थेट प्रमाणात असते. फास्टिंग ग्लुकोज टेस्ट (FGT) सारखी साधी रक्तातील ग्लुकोज चाचणी ही एखाद्या व्यक्तीच्या रक्तात दिलेल्या वेळी उपस्थित असलेल्या ग्लुकोजच्या एकाग्रतेचे मोजमाप असते.20 FGT साठी वापरलेले रक्त बोटाच्या सुईच्या काठीने किंवा थेट हातातून मिळवता येते. बाजारात एक नवीन तंत्रज्ञान, सतत ग्लुकोज मॉनिटरिंग, आले आहे, जे नॉन-प्रिक रीडिंगला परवानगी देते.21-23 त्वचेखाली एक लहान चिप बसवली जाते, जी बाहेर ठेवलेल्या सेन्सरला सतत ग्लुकोज मॉनिटरिंग रीडिंग प्रदान करते आणि जर ग्लुकोजची पातळी जास्त किंवा कमी असेल तर ती सेन्सरला एक विशेष सिग्नल पाठवते, अशा प्रकारे रुग्णाला आणि/किंवा 

आरोग्यसेवा प्रदात्याला हस्तक्षेपासाठी सतर्क करते.22,23 FGT ही "क्षणात" ग्लुकोज पातळीसाठी

 एक उत्कृष्ट चाचणी आहे, परंतु ती ग्लुकोज पातळीच्या वेळेच्या ट्रेंडबद्दल तपशीलवार माहिती प्रदान करत नाही. तथापि, HbA1c चाचणी ही दोन ते तीन महिन्यांच्या कालावधीत पसरलेल्या सरासरी ग्लुकोज पातळीचे मार्कर आहे. लोकप्रिय समजुतीच्या विरुद्ध, टाइप २ मधुमेहासोबतच, HbA1c चा वापर टाइप १ मधुमेहाचे निदान, व्यवस्थापन आणि देखरेख करण्यासाठी देखील केला जातो.२४ १२,७८५ पुरुष मधुमेही रुग्णांच्या मालिकेत, खान आणि इतरांनी दाखवून दिले आहे की ६.५% चा HbA1c कट-पॉइंट ३.७८% खोट्या-नकारात्मक अंदाजांशी संबंधित होता (आकृती ४), तर बहुतेक खोट्या-नकारात्मक रुग्णांमध्ये सीमारेषा FPG (७.०–८.० mmol/L) आणि HbA1c (६.०%–६.५%) होती, आणि म्हणूनच केवळ HbA1c निकषांच्या आधारे ते जोखीम श्रेणीत होते. या निष्कर्षांवरून असे सूचित होते की ६.०% आणि ६.५% च्या दरम्यान HbA1c असलेल्या व्यक्तींची स्थिती FPG आणि HbA1c निकषांद्वारे एकत्रित केली पाहिजे. ११ अलिकडेच, खान आणि इतरांनी मधुमेही रुग्णांमध्ये त्यांच्या अपेक्षित मूल्यांचा अंदाज घेण्यासाठी FGT mआणि HbA1c च्या पातळींमधील आंतरपरिवर्तनांसाठी प्रतिगमन समीकरणे प्रदान केली आहेत.

Ref

Biomark Insights. 2016 Jul 3;11:95–104. doi: 10.4137/BMI.S38440

Significance of HbA1c Test in Diagnosis and 

Prognosis of Diabetic Patients

Shariq I Sherwani 1, Haseeb A Khan 2,✉, Aishah Ekhzaimy

 3, Afshan Masood 4, Meena K Sakharkar 5tients.