कमी फायबर आहार हा उच्च-जोखीम कोरोनरी प्लेकसंबंधित आहे.

 संदर्भ

कार्डिओव्हस्क रेस. २०२५ जून १६; १२१(८): १२०४–१२१४. doi: 10.1093/cvr/cvaf088

 कमी फायबर आहार हा उच्च-जोखीम कोरोनरी प्लेक वैशिष्ट्यांशी संबंधित आहे इंग्रिड लार्सन 1,2, जियांगमिंग सन 3, शफकत अहमद 4,5,6, गोरन बर्गस्ट्रोम 7,8, कार्ल-जोहान कार्लहॉल 9,10,11, 

केर्स्टिन सेडरलंड 12, इसाबेल ड्रेक 13, जॅन एंगवाल 14,15, एरिक्सन 15,17, 16,17 हॅगस्ट्रोम 18, टॉमस जेर्नबर्ग 19, तंजा केरो 20,21, क्रिस्टर लिंडमार्क 22,23, मारिया मॅनिला 24, मार्जू ओरहो-मेलँडर 25, अराज रावशानी 26,27, उल्फ रिसेरस 28, ॲनिका रोसेन्ग्रेन 29,30, मॅट्स रायबर्ग ३१, कॅरोलिन श्मिट ३२, एमिली सोनेस्टेड ३३, मारिया वेनबर्ग ३४, कार्ल योहान ओस्टग्रेन ३५,३६, इसाबेल गोन्काल्वेस ३७,३८,२,✉,३

प्रस्तावना

आहार हा आजाराचा एक महत्त्वाचा निर्धारक आहे.१

मेडिटेरेनियन आहार आणि तत्सम पद्धती२

हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी आजार३ आणि मृत्यूचा कमी धोका यांच्याशी संबंधित असल्याचे आढळले आहे.२,४,५

विविध आहार निर्देशांकांनी मेडिटेरेनियन आणि इतर उच्च-तंतुमय आहारांसारख्या पद्धती ओळखल्या आहेत, ज्या आजाराचा कमी धोका यांच्याशी संबंधित

 असण्याची शक्यता आहे.५

हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी आजार (CVD) हे मृत्यू आणि अपंगत्वाचे 

सर्वात महत्त्वाचे कारण आहे,६

ज्यात कोरोनरी रोग हे अकाली मृत्यूचे प्रमुख कारण आहे.

सर्वात सामान्य मूळ कारण एथेरोस्क्लेरोसिस आहे, जिथे अनेक दशकांपासून प्लाक तयार होतात, त्यापैकी काही फुटण्याची शक्यता असते,७

ज्यामुळे मायोकार्डियल इन्फार्क्शन, किंवा अचानक कोरोनरी मृत्यू होतो. तथापि, कोरोनरी घटनांचा संबंध केवळ प्लाकमुळे होणाऱ्या स्टेनोसिसच्या प्रमाणाशीच नाही,

तर प्लाकच्या रचनेशीही आहे.8

तरीही, फुटण्याची शक्यता असलेले प्लाक शोधण्यासाठी सहज उपलब्ध असलेल्या नॉन-इन्व्हेसिव्ह निदान पद्धतींचा अभाव होता. अलिकडच्या वर्षांत, कोरोनरी कम्प्युटेड टोमोग्राफी अँजिओग्राफी (CCTA) एक आशादायक पद्धत म्हणून उदयास आली आहे आणि कमी/मध्यम जोखमीच्या रुग्णांच्या जोखीम वर्गीकरणासाठी आंतरराष्ट्रीय मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये तिची शिफारस केली जाते.९,१०

प्रतिकूल किंवा उच्च-जोखीम वैशिष्ट्ये असलेले प्लेक्स, उदाहरणार्थ लक्षणीय स्टेनोसिससह CCTA वरील कमी अॅटेन्युएशन, हे हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी घटनांच्या उच्च जोखमीशी जोडले गेले आहेत.११,१२

ज्या आहार पद्धतींमध्ये भाज्या, फळे आणि संपूर्ण धान्यांचा जास्त समावेश असतो, त्या हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी रोगांच्या (CVD) कमी जोखमीशी संबंधित आहेत.१,३,१३

आहार निर्देशांक हे अशा खाद्यपदार्थांपासून तयार केलेले संयुक्त चल म्हणून वापरले गेले आहेत, जे आधीच आरोग्यदायी किंवा अनारोग्यदायी म्हणून ओळखले जातात.५,१३

कालुझा आणि सहकाऱ्यांनी१४ एका फूड फ्रिक्वेन्सी प्रश्नावलीमधून (FFQ) असे खाद्यपदार्थ ओळखले, जे उच्च संवेदनशीलता सी-रिॲक्टिव्ह प्रोटीनच्या (hsCRP) वाढलेल्या पातळीसारख्या दाह निर्देशांकांशी संबंधित होते आणि त्यांनी दाह-विरोधी क्षमता असलेल्या पदार्थांचा (फळे आणि भाज्या, सुकामेवा, संपूर्ण धान्य) समावेश असलेल्या आहार निर्देशांकामध्ये (DI) त्यांचे गट केले. ब्रेड, ब्रेकफास्ट सिरियल्स आणि ओटमील, कमी फॅट असलेले चीज, कॅनोला आणि ऑलिव्ह तेल, कॉफी, चहा, चॉकलेट, रेड वाईन आणि बिअर) आणि दाह निर्माण करण्याची क्षमता असलेले पदार्थ (प्रक्रिया न केलेले आणि प्रक्रिया केलेले लाल मांस, अवयव, बटाटा चिप्स आणि साखरयुक्त पेये).¹⁴ स्वीडिश प्रॉस्पेक्टिव्ह कोहोर्ट अभ्यासांमध्ये, उच्च डीआय (DI) आणि दाह निर्माण करण्याची क्षमता असलेल्या पदार्थांचे कमी सेवन करणाऱ्या पुरुष आणि महिलांमध्ये, कमी डीआय (DI) असलेल्यांच्या तुलनेत, १६ वर्षांच्या फॉलो-अप नंतर मृत्यूचा धोका कमी होता,¹⁵

पोटातील महाधमनीचा ॲन्युरिझम,¹⁶

आणि हृदय निकामी होण्याचा धोका¹⁷. आयसोटोप-रेशो मास स्पेक्ट्रोमेट्रीचा वापर करून, हे सिद्ध झाले आहे की आहारातील सेवन हे फुटण्याची शक्यता असलेल्या प्लाकच्या घटकांमध्ये प्रतिबिंबित होते.¹⁸

तथापि, मोठ्या लोकसंख्या-आधारित कोहोर्ट्समध्ये आहारातील सेवन आणि सीसीटीए (CCTA) मधील कोरोनरी धमनी प्लाकची उपस्थिती किंवा त्यांची वैशिष्ट्ये यांच्यातील संभाव्य संबंध अद्याप अज्ञात आहेत.

या अभ्यासाचा उद्देश, कालुझा एट अल.¹⁴ यांच्या दाह-विरोधी आहार निर्देशांकावर (anti-inflammatory DI) आधारित आहार निर्देशांकाद्वारे मूल्यांकन केलेले आहार सेवन, हे यादृच्छिकपणे निवडलेल्या, मध्यमवयीन स्वीडिश व्यक्तींच्या लोकसंख्या-आधारित गटात कोरोनरी एथेरोस्क्लेरोसिस, CCTA द्वारे मूल्यांकन केलेली कोरोनरी प्लाकची वैशिष्ट्ये आणि ज्ञात हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी जोखीम घटकांशी संबंधित आहे की नाही याचे विश्लेषण करणे हा होता.

गृहीतक असे होते की, आहारात तंतुमय पदार्थांचे (फायबर) प्रमाण कमी असणे आणि लाल व प्रक्रिया केलेल्या मांसाचे सेवन जास्त असणे, हे अधिक प्रतिकूल किंवा उच्च-जोखीम असलेल्या कोरोनरी प्लाकच्या वैशिष्ट्यांशी संबंधित होते.