Saturday, April 18, 2026

. 3लोकवैद्यकशास्त्र आणि आधुनिक जगातील त्यांची व्याप्ती

 ३. लोकवैद्यकशास्त्र आणि आधुनिक जगातील त्यांची व्याप्ती


लोकवैद्यकशास्त्र ही मानवी आरोग्याबद्दल जागरूक असलेल्या स्थानिक लोकांद्वारे पाळली जाणारी एक पारंपरिक आरोग्यसेवा पद्धत आहे.

आयुर्वेद, सिद्ध, युनानी, निसर्गोपचार यांसारख्या इतर सर्व पारंपरिक वैद्यकीय प्रणाली तसेच आधुनिक वैद्यकशास्त्राचा उगम यातच आहे [२७].

उपचारात्मक गुणधर्म असलेल्या वनस्पतींचे ज्ञान शेकडो वर्षांहून अधिक काळापासून, प्रयोग आणि चुकांमधून एका पिढीकडून दुसऱ्या पिढीकडे हस्तांतरित केले गेले आहे.

अनेक विकसनशील देशांमधील ग्रामीण आणि स्थानिक समुदायांमध्ये लोकवैद्यकशास्त्र मोठ्या प्रमाणावर प्रचलित आहे [२८].

जागतिक आरोग्य संघटनेकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, जागतिक लोकसंख्येच्या सुमारे ८०% लोक पारंपरिक उपचारांवर अवलंबून आहेत [२९].

औषधी वनस्पतींना नेहमीच पारंपरिक आणि पारंपारिक अशा दोन्ही प्रकारच्या औषधांसाठी कच्च्या मालाचा एक प्रमुख स्रोत म्हणून ओळखले गेले आहे [३०].

भारतात, गरीब आणि ग्रामीण रहिवासी नैसर्गिक वनौषधींवर अवलंबून आहेत कारण त्या त्यांना सहज उपलब्ध होतात. खरंच, दुर्गम भागात राहणाऱ्या लोकांसाठी वनस्पती-आधारित औषधे हा वैद्यकीय व्यवस्थापनाचा एकमेव स्रोत आहे.

Russia,आफ्रिका आणि काही युरोपीय देशांसारख्या देशांमध्ये, विविध वनस्पतिशास्त्रज्ञ, मानववंशशास्त्रज्ञ, लोकसाहित्यिक आणि वैद्यकीय शास्त्रज्ञांद्वारे लोकऔषधांचा अभ्यास केला जात आहे [27].

लोकांना पुरेशी आरोग्यसेवा मिळवण्याची असमर्थता, आर्थिक निर्बंधांसोबतच, यामुळे अविकसित देशांतील बहुसंख्य लोकांसाठी आधुनिक आरोग्यसेवेची अपुरी तरतूद झाली आहे. [31].

अनेक लोकउपचार विविध रोगांवर (जसे की पचनसंस्थेचे विकार, त्वचेचे रोग, मूत्रपिंड आणि यकृताचे रोग, मलेरिया, अल्सर, हृदयरोग, न्यूमोनिया, मधुमेह आणि इतर अनेक) उपचार करण्यासाठी प्रभावी असल्याचे नोंदवले गेले आहे, आणि म्हणूनच, विकसित देशांनी देखील या औषधांचा वापर करण्याचा विचार केला आहे [32].

संदर्भ मॉलिक्युल्स. 2022 जुलै 3; 27 (13): 4278. doi: 10.3390/molecules27134278

पारंपरिक मधुमेह-विरोधी वनस्पतींमधून विलग केलेले औषधी दृष्ट्या सक्रिय फायटोमॉलिक्यूल्स आणि मधुमेह व्यवस्थापनातील त्यांची उपचारात्मक भूमिका

प्रवेज अन्सारी १,२,*, सामिया अख्तर १, जे एम ए हन्नान १, व्हेरॉनिक सीडेल ३, नुसरत जहान नुजात १, यासर एच ए अब्देल-वहाब २

Ref

Molecules. 2022 Jul 3;27(13):4278. doi: 10.3390/molecules27134278

Pharmacologically Active Phytomolecules Isolated from Traditional Antidiabetic Plants and Their Therapeutic Role for the Management of Diabetes Mellitus

Prawej Ansari 1,2,*, Samia Akther 1, J M A Hannan 1, Veronique Seidel 3, Nusrat Jahan Nujat 1, Yasser H A Abdel-Wahab 2

Editors: Rudolf Bauer, Jelena S Katanic Stankovic

संपादक: रुडॉल्फ बाऊर, जेलेना एस कटानिक स्टँकोविक

No comments:

Post a Comment