संगीत पूरक उपचार उच्च रक्तदाब रुग्णासाठी

 

पार्श्वभूमी

उच्च रक्तदाब हा हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधीच्या आजारांसाठी पहिला धोकादायक घटक आहे. जीवनशैली आणि दिनक्रमातील बदलांमुळे, जगभरातील देशांमध्ये उच्च रक्तदाबाचे प्रमाण दरवर्षी वाढत आहे [1].

उच्च-सोडियमयुक्त आहार, लठ्ठपणा, अति मद्यपान, आणि चिंता व नैराश्य यांसारख्या नकारात्मक भावना हे सर्व उच्च रक्तदाबासाठी धोकादायक घटक आहेत [2, 3].

चिंता आणि नैराश्य यांसारख्या नकारात्मक भावना उच्च रक्तदाबावर परिणाम करतात. मागील महामारीशास्त्रीय अभ्यासांनुसार [4, 5]

असे आढळून आले आहे की सुमारे 38.5% चीनी उच्च रक्तदाबाचे रुग्ण चिंतेने ग्रस्त होते, आणि 19.8% रुग्ण नैराश्याने ग्रस्त होते.

चिंता आणि नैराश्य यांसारख्या नकारात्मक भावना व्हॅस्क्युलर एंडोथेलियल फॅक्टरच्या स्रावावर परिणाम करून, रक्तवाहिन्यांची क्रियाशीलता कमी करून आणि रक्तवाहिन्यांचा प्रतिकार वाढवून उच्च रक्तदाबाच्या तीव्रतेवर परिणाम करू शकतात आणि रुग्णांच्या जीवनाची गुणवत्ता कमी करू शकतात [6–8]. त्यामुळे, उच्च रक्तदाबावर उपचार करताना रुग्णांची चिंता आणि नैराश्य सुधारण्यावर लक्ष केंद्रित करणे खूप महत्त्वाचे आहे.

सध्या, क्लिनिकमध्ये उच्च रक्तदाबाच्या उपचारांसाठी अनेक औषधे उपलब्ध आहेत. जरी औषधे काही प्रमाणात उच्च रक्तदाब नियंत्रित करू शकतात, तरीही त्यांच्या दीर्घकालीन वापरामुळे औषध-प्रतिकारशक्ती निर्माण होण्याची शक्यता असते आणि औषध बंद केल्यानंतर पुन्हा आजार बळावण्याची शक्यता असते. औषधविरहित उपचार पद्धती इतर आरोग्य धोक्यांशिवाय रक्तदाब कमी करण्यासाठी प्रभावी ठरू शकतात. औषधविरहित उपचार पद्धतींपैकी एक म्हणून, संगीत थेरपीचा वापर उच्च रक्तदाबाच्या उपचारात एक पूरक उपचार म्हणून केला जातो. सध्या, अनेक विद्वानांनी [9–11]

उच्च रक्तदाब असलेल्या रुग्णांवर संगीत थेरपीच्या मानसिक आणि शारीरिक परिणामांचे मूल्यांकन केले आहे, परंतु प्रत्येक अभ्यासातील नमुना आकार लहान आहे आणि संशोधनाचे निष्कर्ष वेगवेगळे आहेत. जरी मागील मेटा-विश्लेषणांनी [12, 13] उच्च रक्तदाब असलेल्या रुग्णांमध्ये संगीत थेरपीच्या रक्तदाबावरील परिणामाचे विश्लेषण केले असले तरी, अधिक संबंधित अभ्यास प्रकाशित झाल्यावर, उच्च रक्तदाबासाठी संगीत थेरपीच्या भूमिकेवर अद्ययावत मेटा-विश्लेषणांची आवश्यकता आहे. म्हणून, या मेटा-विश्लेषणाचा उद्देश मेटा-विश्लेषण पद्धतीचा वापर करून उच्च रक्तदाब असलेल्या रुग्णांवर संगीत थेरपीच्या वापराच्या परिणामाचे सर्वसमावेशक मूल्यांकन करणे आहे, जेणेकरून उच्च रक्तदाबाच्या उपचार आणि व्यवस्थापनासाठी पुरावा-आधारित आधार प्रदान करता येईल.

 संदर्भ

बीएमसी कॉम्प्लिमेंटरी मेडिसिन अँड थेरपी

. २०२३ एप्रिल ६; २३(१):११०.

doi: 10.1186/s12906-023-03929-6.

उच्च रक्तदाब असलेल्या रुग्णांसाठी पूरक संगीत उपचार: एक मेटा-विश्लेषण आणि पद्धतशीर पुनरावलोकन

मिन काओ १, झियुआन झांग १ 

कृपया डॉक्टरांचा सल्ला घ्या