Tuesday, January 20, 2026

लसणाचे व्यापक ऐतिहासिक उपयोग

 २. पारंपरिक औषधशास्त्रात लसणाचा ऐतिहासिक वापर


इतिहासात, अनेक संस्कृतींनी लसणाचा औषधी कारणांसाठी वापर केला आहे,

विशेषतः हृदय आणि रक्तदाबाच्या संबंधात. प्राचीन इजिप्तमध्ये, एबर्स पॅपिरसमध्ये हृदयाशी संबंधित समस्यांसाठी लसणाची शिफारस केली होती.

त्याचा उपयोग ट्यूमर, गळू, अशक्तपणा आणि परजीवी किंवा कीटकांच्या प्रादुर्भावावर उपचार करण्यासाठी देखील केला जात असे [११].

ग्रीस आणि रोममध्ये, लसणाचा वापर "धमन्या स्वच्छ करण्यासाठी" केला जात असे आणि हिप्पोक्रेट्स आणि डायोस्कोराइड्ससारख्या व्यक्तींनी त्याचा संबंध हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी आरोग्याशी जोडला होता [११].

इ.स.पू. ३००० वर्षांपूर्वीचे आयुर्वेदिक औषधांचे जनक चरक यांनी दावा केला होता की, "लसूण रक्ताची तरलता टिकवून ठेवतो आणि हृदयाला मजबूत करतो" [१२].

भारतात, आयुर्वेदिक औषधशास्त्रात रक्ताची तरलता टिकवून ठेवण्यासाठी आणि हृदयाला मजबूत करण्यासाठी लसणाचा वापर केला जातो.


योग्य प्रकारे वापरल्यास लसूण रक्तदाब कमी करतो हे आता सर्वश्रुत आहे [१३] आणि त्याला मूत्रवर्धक गुणधर्म असल्याचे मानले जाते,

जिथे असा विश्वास आहे की रक्तवाहिन्यांच्या बाहेरील जागेतून द्रवाची हालचाल झाल्यामुळे लसणाच्या उपचारांमुळे हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी कार्यप्रणाली सुधारते.

शिवाय, असे मानले जात होते की ते वाढलेले सीरम कोलेस्ट्रॉल सुधारते, प्लेटलेट्सचे एकत्रीकरण कमी करते,

आणि एलडीएलमुळे होणाऱ्या नुकसानापासून रक्तवाहिन्यांच्या एंडोथेलियमचे संरक्षण करते [११].


३. लसणाचे व्यापक ऐतिहासिक उपयोग


हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी फायद्यांव्यतिरिक्त, विविध संस्कृतींमध्ये अनेक प्रकारच्या आजारांवर, ज्यात श्वसन समस्या आणि संसर्गांचा समावेश आहे, लसणाचा वापर करण्याचा समृद्ध इतिहास आहे.


पचनाच्या समस्यांसाठी, लसणाचा वापर अतिसार, जंत संसर्ग आणि पोटाच्या समस्यांवर उपचार करण्यासाठी केला जात असे [११].


याव्यतिरिक्त, त्वचेचे रोग आणि कोंडा यांसारख्या स्थितींवर बाह्यरित्या त्याचा वापर केला जात असे [१४].


संसर्गांबद्दल बोलायचे झाल्यास, त्यात जंतुनाशक गुणधर्म असल्याचे मानले जात होते आणि त्याचा उपयोग प्लेग, कॉलरा आणि इतर संसर्गांवर केला जात असे.


टॅल्मूड, जो दुसऱ्या शतकातील एक यहुदी धार्मिक ग्रंथ आहे, त्यात परजीवी संसर्ग आणि इतर विकारांवर उपचार करण्यासाठी लसणाची शिफारस केली आहे [११].


दुसऱ्या शतकात सेल्सियसने क्षयरोग आणि तापावर उपचार करण्यासाठी लसणाचा वापर केला होता [१४]. लेखक असेही सांगतात की, १७२० मध्ये, मार्सेलच्या रहिवाशांना लसणाच्या मदतीने प्लेगच्या साथीच्या प्रसारापासून वाचवण्यात आले होते, आणि


१८५८ मध्ये, लुई पाश्चर यांनी हेलिकोबॅक्टर पायलोरीसारख्या जीवाणूंना मारण्याच्या लसणाच्या क्षमतेबद्दल लिहिले [१४].


१९१३ मध्ये कॉलरा, १९१८ मध्ये बेरूतमध्ये टायफॉइड ताप


आणि डिप्थेरिया, तसेच १९१७ आणि १९१८ दरम्यान स्पेनमधील इन्फ्लूएंझा महामारी आणि अमेरिकेतील इन्फ्लूएंझा साथीच्या रोगाच्या नियंत्रणामध्ये लसणाच्या जंतुनाशक गुणधर्मांची पुष्टी झाली [१४]. प्रजननविषयक समस्यांबद्दल बोलायचे झाल्यास, याचा वापर पुरुषांची लैंगिक क्षमता सुधारण्यासाठी देखील केला जात असे [११].



संदर्भ


Nutrients. 2024 Aug 29;16(17):2895. doi: 10.3390/nu16172895


लसूण आणि उच्च रक्तदाब: परिणामकारकता, कार्यप्रणाली आणि क्लिनिकल परिणाम


क्रिस्टोफर स्लेमन १, रोज-मेरी दाऊ १, अँटोनियो अल हझौरी १, झही हमदान १, हिल्डा ई घाडिये १, बर्नार्ड हार्बीह १,*, माया रोमानी २,*


संपादक: केनेथ का-हेई लो, एमिन यांग

No comments:

Post a Comment